|
Disciplines: |
BIJ BALLET BEWEEGT ER MEER DAN ALLEEN SPIEREN EN BOTTEN Algemeen Wekelijks volgen kinderen, klein en groot, dik en dun, stijf en lenig balletles in onze school. Ik wil graag wat meer vertellen over het doel en de inhoud van de lessen. Kinderen die een paar jaar balletlessen hebben gehad, bewegen anders dan andere kinderen, vooral als ze dansen. Ze bewegen gracieuzer, soepeler, genuanceerder en vooral bewuster. Er wordt vaak beweerd dat alle kinderen kunnen dansen, maar persoonlijk is mij dat nooit zo opgevallen. Je kunt beter zeggen dat Alle kinderen een drift hebben om te bewegen, dus dat ze aanleg hebben om te dansen, ze hebben zelfs een onstuitbare bewegingsdrang. Als ze mochten kiezen tussen stilzitten in de schoolbanken of bewegen, zouden ze zeker voor het laatste kiezen. En dat komt mooi uit, want voor hun groei en ontwikkeling is bewegen net zo belangrijk als voeding. Kinderen leren het beste door te doen, door iets aan den lijve te ondervinden. Maar daarvoor hebben ze goed en veelzijdig bewegingsonderwijs nodig. Ballet bevordert niet alleen hun motorische- en muzikale ontwikkeling, maar ook hun creativiteit en hun taalontwikkeling. Straks kom ik daar op terug. De eerste balletles Als kinderen voor het eerst op ballet komen en vrij door de ruimte mogen dansen op bepaalde muziek, gebeurt er het volgende: ze lopen, huppelen, rennen, springen en ze bewegen hun armen daarbij functioneel. Ze bewegen zich a.h.w. voort in een draaimolen, lopen steeds dezelfde rondjes, allemaal in dezelfde richting. Het komt zelden voor dat een kind spontaan in de maat danst of beweegt op langzame (zachte) muziek. Kinderen bewegen van nature snel, maar hun bewegingen blijven eenzijdig, hebben nog geen uitdrukking en geen variatie in vorm. Zij zijn zich niet bewust van de ruimte, noch van de dynamiek of het ritme van de muziek. Soms missen ze ook zelfvertrouwen. Maar als ze een jaar les hebben gehad, is het verschil al te zien. Door een combinatie van techniekoefeningen (waarbij in het begin veel beeldspraak gebruikt wordt) en improvisatie (waarbij hun fantasie en eigen initiatief aan bod komen) zijn hun bewegingen subtieler, expressiever en bewuster geworden. En het lijkt of ze meer zelfvertrouwen hebben gekregen. Wat is ballet? Bij het kijken naar een voorstelling kunnen we drie categorieën onderscheiden, nl.: muziekballetten, verhalende balletten en balletten die een gevoel, idee of een sfeer uitdrukken. Het is een combinatie van techniek, muziek en expressie. Deze elementen worden in elke balletles behandeld. Techniek De oefeningen bestaan uit snelle, ritmische bewegingen en langzame, vloeiende bewegingen. Het doel is de ontwikkeling van de grove én de fijne motoriek. Kleine, snelle, ritmische bewegingen bevorderen kracht, snelheid en zuiverheid. Langzame, vloeiende bewegingen bevorderen souplesse, gratie en beheersing van het evenwichtsgevoel. De oefeningen vergen een goede concentratie. Rekoefeningen zorgen ervoor dat de spieren langer worden. Via techniek leren kinderen wilskracht, concentratie en discipline aan. Kinderen tussen 4 en 7 jaar krijgen alleen oefeningen die een voorbereiding geven op de klassieke ballettechniek. Dit zijn meestal grondoefeningen (geen barreoefeningen), omdat de spieren onbelast moeten blijven. Het nog groeiende kinderlichaam is veel kwetsbaarder dan dat van een volwassene. De oefeningen worden in beeldspraak aangeboden die bij de beleving en de fantasiewereld van de betreffende leeftijd aansluiten. Deze fase in de opleiding noemen we A.D.V. (Algemene dansvorming). Houding Een goed evenwichtsgevoel bij ballet is heel belangrijk. Om op één been of op je tenen te kunnen staan zonder om te vallen, moet je je houding steeds corrigeren en ook dat vergt concentratie en controle over je balans. Om dat evenwichtsgevoel te ontwikkelen, begint elke oefening met het controleren en corrigeren van de houding. En rechtop staan is meer dan alleen je neus in de wind steken en de schouders “openen”. Om loodrecht te kunnen staan, moet je aan een tiental dingen denken en je moet je ook langer maken. De loodrechte houding is niet allen mooi, maar vooral functioneel. Expressie, muzikaliteit en taalontwikkeling Voor de kinderen is de improvisatie (het vrij uitvoeren van een opdracht) meestal het leukste onderdeel van de les. Behalve van bewegen, houden ze van spelletjes, spanning, humor, gedaanteverwisseling en verhaaltjes. Ze willen zich meten met anderen en nemen graag zelf het initiatief. Via improvisatie leren ze hun creativiteit en muzikaliteit te ontwikkelen. Ze moeten dan met hun fantasie en voorstellingsvermogen bepaalde begrippen omzetten in beweging en mimiek, waardoor de bewegingen expressiever worden. Het lichamelijk doen vergroot het bewustzijn. Bij de improvisatie komen ruimtelijke begrippen, stemmingen, kleuren, gedaanteverwisseling, sprookjes, prentenboeken en nog veel meer aan de orde. Ook maken de kinderen kennis met verschillende basiselementen van de muziek, zoals tempo, articulatie en dynamiek. Ze moeten dan bv. Snel, slap, hoekig, wild, vloeiend, zacht, langzaam of licht bewegen. Door deze en vele andere begrippen in beweging om te zetten, begrijpen ze deze begrippen ook beter en dat bevordert de taalontwikkeling. Men denkt vaak dat het op ballet alleen maar “leuk”toegaat: schattige kindertjes in roze pakjes die elfjes en vlinders uitbeelden. Dat kan ballet ook zijn, maar er komt wel iets meer bij kijken. Ik wil kinderen leren dat hard werken fijn is en voldoening geeft - dat het de enige manier is om iets te leren en dat ze daarmee hun mogelijkheden leren kennen en ontwikkelen. Elke aan te leren v aardigheid vraagt om een goede basis. Dat kan nooit via de gemakkelijkste weg en zeker niet via de kortste. Elk leerproces moet beginnen met rust en concentratie, bewustwording en herhaling. Een tennisser zal nooit verder komen met zijn techniek, als hij niet eerst de fore- en backhand goed beheerst. Zo ook moet een kind eerst leren goed recht te staan. De voeten dienen op de juiste manier geplaatst te zijn om het lichaamsgewicht efficiënt te kunnen dragen. Verder is het zo dat veel kinderen “zwakke plekken”hebben: een holle rug, verkeerde stand van de voeten, doorgezakte voeten of plaatselijk heel korte spieren, waardoor bepaalde bewegingen bemoeilijkt worden of verkeerd gecompenseerd. Zolang de kinderen nog in de groei zijn, valt er aan hun houding en motoriek veel te verbeteren. Kinderen leren snel en de resultaten zijn vaak na een jaar al te zien.
|
|
 |
